Slachtofferhulp Nederland Symposium ‘Grenzen in het geding’ – Hulp aan minderjarige slachtoffers moet beter – Krachten bundelen

Samenvatting:

De behoeften van minderjarige slachtoffers zijn ­onvoldoende bekend bij de strafrechtketen. Hierdoor krijgen zij niet altijd de hulp die ze nodig hebben. Dat was de conclusie van het symposium ‘Grenzen in het geding’ op 20 februari, georganiseerd door Slachtofferhulp Nederland. Slachtofferhulp Nederland deed een dringende oproep aan de Inspectie Veiligheid en Justitie om toezicht te houden op de naleving van slachtofferrechten.

Jongeren lopen aanzienlijk meer risico om slachtoffer te worden van een gewelds- of vermogensdelict dan andere leeftijdsgroepen. Toch zijn ze bij instanties voornamelijk in beeld als dader en niet als slachtoffer. Jonge mensen doen namelijk niet zo snel aangifte. Ook maken ze minder gebruik van formele hulpverlening.

“Slachtoffer zijn is niet cool onder jongeren”, sprak Harry Crielaars, voorzitter van de Raad van Bestuur van Slachtofferhulp Nederland. “Ze praten er liever niet over. Ook denken ze vaak dat wat hen is overkomen niet ernstig genoeg is. Of ze lossen hun problemen liever zelf op. Maar jongeren zijn niet immuun voor de gevolgen van een misdrijf. Of er nu sprake is van fysiek letsel, schade of emotionele en psychische impact, ze hebben behoefte aan steun en hulp. Zelfs als ze in eerste instantie de boot afhouden.” Het moet voor jongeren duidelijker worden waar ze die steun en hulp kunnen krijgen, stelde hij. “Als zij ons niet weten te vinden, moeten wij alles in het werk stellen om hén te bereiken. Daarvoor zullen alle organisaties en instanties in de strafrechtketen beter moeten aansluiten bij hun leefwereld en behoeften.” 

Drempels voor jongeren

Gastspreker Bruno Vanobbergen hield een betrokken verhaal over de integriteit van het kind. Vanobbergen is Kinderrechtencommissaris in Vlaanderen, een onafhankelijke instelling van het Vlaams parlement die waakt over de ­naleving van het kinderrechtenverdrag in België. Spreker ging in op de drempels die jonge slachtoffers ervaren bij het zoeken naar hulp. “Gebrek aan informatie vormt een belangrijke drempel, met name voor basisschoolkinderen. Zij weten niet dat er jeugdhulp is, of waar ze deze kunnen krijgen. Veel kinderen vragen zich bovendien af of hun probleem wel ernstig genoeg is. Ze willen anderen niet lastigvallen. Dat hangt samen met het gevoel dat ze hun probleem zelf moeten oplossen. Hulpverlening is voor zwakkelingen, zo denken veel kinderen.”

Dr. Gerwinde Vynckier, criminologe uit Vlaanderen, sloot in haar speech aan op het verhaal van Vanobbergen. Zij deelde de opvallendste resultaten uit haar onderzoek naar minderjarige Vlaamse slachtoffers van vermogens- en geweldsdelicten. De aard van het delict, gebrek aan informatie, angst voor de dader en een slecht beeld van de politie blijken voor jongeren redenen te zijn om geen aangifte te doen. Doen ze wél aangifte, dan verwijst de politie hen lang niet altijd door naar hulpverlening. Slechts twee op de vijftig jonge slachtoffers krijgt formele hulp.

Zowel Vynckier als Vanobbergen benadrukten de rol van het netwerk rondom jongeren. Ouders en leerkrachten blijken cruciale schakels te zijn in de toegang tot politie en hulpverlening. 

Aandachtspunten voor de keten

In een paneldiscussie kwamen vier jongeren aan het woord die slachtoffer waren geworden van een misdrijf. Van een gestolen mobiele telefoon tot een ernstig zedendelict. Alle jongeren hadden behoefte aan een vorm van slachtofferhulp, ongeacht de zwaarte van het misdrijf. Zij bevestigden de onderzoeksresultaten van Gerwinde Vynckier, waaruit bleek dat de impact van een misdrijf nooit van te voren kan worden vastgesteld. Ook spraken de jongeren over hun ervaringen met politie en justitie en gaven ze aan waar volgens hen verbeterpunten liggen. Bijvoorbeeld in de mogelijkheid tot online aangifte en betere informatie over wat er met een aangifte gebeurt. 

Verschillende ketenpartners gaven tijdens de workshop­rondes inzicht in hun werkwijze en de dilemma’s waarmee ze te maken hebben. Zo zochten ze samen naar manieren om jonge slachtoffers beter in beeld te krijgen. Volgens Michèle Blom, Directeur-Generaal Jeugd en Sanctie Toepassing van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is het daarvoor de hoogste tijd. Volgens haar kunnen jongeren gebruikmaken van de bestaande slachtofferrechten en – voorzieningen, maar gebeurt dat in praktijk nog onvoldoende. “We moeten ervoor zorgen dat zij ons beter weten te vinden en dat zij hun rechten daadwerkelijk kennen. Om jonge slachtoffers goed te kunnen helpen, moeten we over onze eigen grenzen heenkijken.” 

Harry Crielaars deed een oproep aan het ministerie van Veiligheid en Justitie, het Openbaar Ministerie en de Raad voor de Rechtspraak om mee te denken over de vraag hoe de uitvoering van slachtofferrechten nog beter gewaarborgd kan worden. Hij ziet daarbij een rol weggelegd voor de inspectie Veiligheid en Justitie. “Laat de inspectie de naleving van slachtofferrechten controleren en hierover rapport uitbrengen. Alleen dan staat het slachtoffer niet met lege handen als zijn rechten niet worden nageleefd.”

Heeft u een account? Vergeet dan niet om in te loggen Inloggen

Website by Webroots

Website by Webroots

hey