Jurisprudentie

Rb: proportionele aansprakelijkheid ziekenhuis (60%) wegens overlijden patiënt na darmoperatie

  • Rechtbank Den Haag
  • 17 mei 2017
  • ECLI:NL:RBDHA:2017:5685
  • C/09/510494 / HA ZA 16-542

Medische aansprakelijkheid. Patiënt overlijdt na operatie aan een ileus (verkleving van darm). Eiseres stelt het ziekenhuis hiervoor aansprakelijk. 1. Tuchtrechtelijke klachten zijn reeds gedeeltelijk gegrond verklaard; verhouding tussen tuchtrecht en civielrechtelijke norm. 2. De rechtbank oordeelt dat sprake is van een beroepsfout van de SEH arts door patiënt niet eerder op te nemen ter onderzoek en behandeling en van de chirurg door na de operatie en de uitslag van de CT-scan na te laten patiënt te laten opnemen op de IC-afdeling. 3. Proportionele aansprakelijkheid ziekenhuis. Nu onzeker is waardoor de patiënt is overleden, bestaat er causaliteitsonzekerheid. De rechtbank kan immers niet vaststellen of de patiënt is overleden als gevolg van het tekortschieten van de behandelend artsen, of dat zijn overlevingskansen als gevolg van dat handelen zijn verkleind. Gelet op de strekking van de door de artsen geschonden norm (het voorkomen van gezondheidsschade) en de aard van de normschending (het nalaten de patiënt tijdig op te nemen) ziet de rechtbank aanleiding voor toepassing van het leerstuk van de proportionele aansprakelijkheid (zie r.o. 4.52). De rechtbank bepaalt het attributieve risico (kans op gezondheidsschade met fout minus kans op gezondheidsschade zonder fout) gedeeld door kans op gezondheidsschade met fout x 100) op 60%.

Lees verder

Vaknieuws

De leer van de proportionele aansprakelijkheid toegepast – Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch 7 april 2015 – Een voor- of een nadeel ….

  • PIV-bulletin
  • 1 december 2015
  • Mr. C. Banis en mevrouw mr. L.K. de Haan – V&A Advocaten
  • ECLI:NL:GHSHE:2015:1249

Eenieder draagt in beginsel zijn eigen schade, zo luidt het welbekende adagium dat ten grondslag ligt aan ons aansprakelijkheidsrecht. Een ander met succes aansprakelijk stellen kan alleen, wanneer daarvoor een rechtsgrond bestaat. Het is aan de benadeelde om de feiten te stellen en te bewijzen die nodig zijn voor het kunnen inroepen van zo’n rechtsgrond. Daarmee is de benadeelde er echter nog niet. De benadeelde dient namelijk ook aan te tonen dat de schade waarvan hij vergoeding vordert het gevolg is van datgene wat hij zijn wederpartij verwijt. Dit laatste is lang niet altijd eenvoudig. Soms is het gewoonweg niet duidelijk waardoor schade precies is veroorzaakt. Als tegelijkertijd wel vaststaat dat een ander een verwijt treft dat de schade (mede) tot gevolg zou kunnen hebben gehad, komt de vraag op hoe hiermee om te gaan. Hiervoor zijn in de rechtspraktijk diverse oplossingen bedacht, waaronder de leer van de proportionele aansprakelijkheid. Over deze leer en de toepassing daarvan gaat deze bijdrage.

Lees verder

Jurisprudentie

Rb, deelgeschil: proportionele aansprakelijkheid nu schade kan zijn veroorzaakt door ongeval, overbelasting of beide

  • Rechtbank Gelderland
  • ECLI:NL:RBGEL:2015:2599
  • 125484 - HA RK 11-77

Benadeelde verzoekt de rechtbank te bepalen dat aannemelijk is dat hij door het ongeval van 2011 niet meer in staat is tot een 40-urige werkweek en dat hij hierdoor genoodzaakt was zijn arbeidsovereenkomst om te zetten in een 32-urige werkweek. In 2007 had benadeelde ook letsel opgelopen bij een ongeval; deze zaak was in 2010 afgewikkeld. In 2010 is benadeelde opnieuw uitgevallen door overbelasting in verband met studie, als gevolg waarvan hij op het moment van het ongeval in het kader van zijn re-integratie slechts een aantal uren per dag werkte. 1. De rechtbank oordeelt dat dit betekent dat sprake is van een situatie waarin de schade zowel kan zijn veroorzaakt door het ongeval als door de tijdelijke overbelasting door het volgen van de opleiding als door een combinatie van beide gebeurtenissen. Aangezien geen van partijen de rechtbank aanknopingspunten heeft gegeven voor een andere verdeling dan 50/50, zal worden uitgegaan van een toerekening van vier uren per week ten laste van de verzekeraar. De andere vier uren blijven voor risico van benadeelde, omdat ze zijn terug te voeren op de door het eerste ongeval ontstane kwetsbaarheid van benadeelde wat betreft het handhaven van een goede balans in de belastbaarheid. De rechtbank bepaalt dat het aannemelijk is dat benadeelde onder meer door het ongeval van 2011 niet meer in staat is tot een 40-urige werkweek en dat de verzekeraar
het verlies aan arbeidsvermogen voor 4 uren per werkweek dient te vergoeden. 2. Kosten deelgeschil: € 5290,73 (gevorderd € 7695,60; aantal uren teruggebracht van 24 naar 16,5; uurtarief € 250).

Lees verder

Jurisprudentie

Hof: 20% proportionele aansprakelijkheid voor klachten na ongeval vanwege voor rekening van benadeelde komende factoren

  • Hof Den Bosch
  • ECLI:NL:GHSHE:2015:1249
  • HD103.004.710_01

Werknemer heeft rugklachten na arbeidsongeval in 1997 en raakt volledig arbeidsongeschikt. Uit diverse deskundigenberichten – door orthopedisch chirurg, psychiater en verzekeringsarts – volgt onder meer dat werknemer pre-existente rugklachten had, dat hij behandeladviezen niet heeft opgevolgd, dat sprake was van Cannabisverslaving en dat er psychiatrische problemen zijn ontstaan. 1. Het hof stelt vast dat de gevolgen van het ongeval van zeer kortdurende aard zijn geweest en gaat voor het eerste jaar uit van 100% causaal verband. Voor de periode daarna ligt dat echter anders, aldus het hof. In die periode komen de factoren die voor rekening van werknemer zijn, veel meer op de voorgrond. Het hof ziet daarom aanleiding om in dit geval de leer van de proportionele aansprakelijkheid toe te passen. Het hof schat, bij gebrek aan concrete gegevens, dat de schade nog voor 20% in causaal verband staat met de schade – en dus voor 80% moet worden toegerekend aan voor risico van werknemer komende factoren – en dat vanaf 2001 geen causaal verband met het incident. 2. Smartengeld voor rugklachten met uitstraling en psychische klachten € 3500.

Lees verder

Jurisprudentie

Rb: proportionele aansprakelijkheid wel jegens benadeelde, niet jegens regresnemer; epilepsie voor 40% door mishandeling veroorzaakt

  • Rechtbank Rotterdam
  • ECLI:NL:RBROT:2014:7276
  • C/10/131173 / HA ZA 99-2884

Vaststelling causaal verband letsel en mishandeling in 1992. In 2011 is reeds vastgesteld dat geen causaal verband bestaat tussen psychiatrische klachten en ongeval. Over het causaal verband tussen de epilepsie en het ongeval heeft de neuroloog geantwoord dat hij het verband “denkbaar” acht, d.w.z. tussen de 40% en de 60%. De rechtbank ziet geen aanleiding om de omkeringsregel toe te passen, maar acht toepassing van het leerstuk van de proportionele aansprakelijkheid wel passend. Meegewogen wordt dat een specifieke norm ter voorkoming van letsel is geschonden en dat mishandeling een opzettelijke aantasting van het grondrecht van respect voor de lichamelijke integriteit inhoudt, die ruime toerekening rechtvaardigt. De rechtbank ziet in de gepaste terughoudendheid bij het gebruik van de proportionele aansprakelijkheid, aanleiding om aan te sluiten bij het laagste door de neuroloog genoemde percentage (40%) en oordeelt dat de epilepsie voor 40% door de mishandeling is veroorzaakt. 2. Regres door gemeente o.g.v. de VOA. De rechtbank oordeelt dat, vanwege de terughoudendheid waarmee proportionele aansprakelijkheid moet worden toegepast dat voor toepassing van proportionele aansprakelijkheid ten gunste van de gemeente geen ruimte is. 3. De rechtbank gelast deskundigenbericht door verzekeringsarts ten aanzien van beperkingen van benadeelde.

Lees verder

Jurisprudentie

Rb: terugloop boekingen zeiltochten ook door andere factoren dan mishandeling, geen omkeringsregel

  • Rechtbank Zeeland-West-Brabant
  • ECLI:NL:RBZWB:2013:9287
  • CIV_68876

Benadeelde, vennoot bij boekingskantoor voor zeiltochten, heeft na mishandeling blijvende beperkingen door o.a. concentratiestoornissen en vergeetachtigheid. 1. Ter vaststelling van verlies aan verdiencapaciteit is deskundigenonderzoek door bedrijfseconoom uitgevoerd. Deze concludeert dat de ontwikkeling van dergelijke ondernemingen sterk is beïnvloed door het vertrek van een aantal schippers. Het is niet 100% waarschijnlijk dat benadeelde het vertrek van de schippers had kunnen voorkomen als hij geen letsel zou hebben opgelopen; ook andere factoren spelen een rol zoals de opkomst van internet, waardoor schippers zelf online boekingen konden regelen. De rechtbank maakt de bevindingen van de deskundige tot de hare; hieruit volgt dat benadeelde de terugloop van de boekingen vanaf 2007 ook in de situatie zonder mishandeling niet had kunnen worden voorkomen. 2. De rechtbank oordeelt dat dit geval zich niet voor toepassing van de omkeringsregel. Hieraan staat in de weg dat volgens de deskundige niet 100% waarschijnlijk is dat het vertrek van de schippers had kunnen worden voorkomen, wanneer hij. 3. Beroep op proportionele aansprakelijkheid afgewezen. De schadepost verlies van verdienvermogen wordt in haar geheel verworpen.

Lees verder

Vaknieuws

Causaliteit in letselschadezaken – 7e RuG Letselschadecongres …

  • PIV-bulletin
  • Mr. A. Kolder

Ieder jaar organiseert de vakgroep Privaatrecht & Notarieel Recht van de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) een letselschadecongres over een nog niet uitgekristalliseerd onderwerp. Dit jaar vond het congres plaats op 7 oktober 2013 met als thema: Causaliteit in letselschadezaken. Een gemengd gezelschap van advocaten, letselschadespecialisten, verzekeraars, rechters, wetenschappers en studenten reisde af naar Groningen om te worden bijgepraat en mee te discussiëren over een van de lastigste onderdelen van het aansprakelijkheidsrecht1. De afgelopen periode was de inkt van het ene belangwekkende arrest van de Hoge Raad over het causaal verbandvereiste nog niet droog, of een volgend verscheen alweer.

Lees verder

Vaknieuws

Zorgplichtschending, arbeidsrechtelijke omkeringsregel en proportionele aansprakelijkheid nader belicht door de Hoge Raad

  • PIV-bulletin
  • 1 september 2013
  • Mr. Chr.H. van Dijk en mevrouw mr. L. Veendrick – Kennedy Van der Laan Advocaten

Zorgplichtschending, arbeidsrechtelijke omkeringsregel en proportionele aansprakelijkheid nader belicht door de Hoge Raad (Lansink/Ritsma) LJN BZ1721 en (SVB/Van de Wege) LJN BZ1717 – Arbeidsrechtelijke omkeringsregel … Mr. Chr.H. van Dijk en mevrouw mr. L. Veendrick – Kennedy Van der Laan Advocaten Op 7 juni 2013 heeft de Hoge Raad twee belangrijke arresten over aansprakelijkheid bij beroepsziekten […]

Lees verder

Jurisprudentie

HR 14 december 2012 en HR 21 december 2012 – Proportionele aansprakelijkheid en kansschade

  • PIV-bulletin
  • Mr. S.W. Polak

HR 14 december 2012 en HR 21 december 2012 – Proportionele aansprakelijkheid en kansschade Mr. S.W. Polak – SNS Reaal Groep Een vordering tot schadevergoeding slaagt alleen bij bewijs van een normovertreding, van schade en van het causaal verband tussen beide. Ontbreekt bewijs van condicio sine qua non-verband (csqn-verband) dan blijft de schade in beginsel […]

Lees verder

Jurisprudentie

Hof: OPS, klachten niet door blootstelling, maar door slaapstoornissen; geen proportionele benadering

  • Hof Leeuwarden
  • BZ4763
  • 107.001.541/01

OPS. Het hof oordeelt dat de werkgever is geslaagd in het bewijs dat geen sprake is van causaal verband tussen gezondheidsklachten en blootstelling. Het hof volgt de conclusie van de deskundige dat de klachten kunnen worden toegeschreven aan slaapademhalingsstoornissen. Nu benadeelde aan slaapstoornissen lijdt, kan op grond van de geldende richtlijnen bij hem de diagnose CTE niet onomstotelijk worden gesteld. Het hof ziet onvoldoende aanknopingspunten voor een proportionele benadering; daartoe is vereist dat de kans dat de schade die door de normschending is veroorzaakt niet zeer klein noch zeer groot is (vgl. laatstelijk Hoge Raad 21 december 2012, LJN: BX7491). Uit de onderzoeken kan niet worden afgeleid dat sprake is van een niet zeer kleine kans dat de klachten van benadeelde zijn veroorzaakt door de blootstelling.

Lees verder

Jurisprudentie

HR: geen billijkheidscorrectie naar boven na toepassing proportionele aansprakelijkheid

  • BX8349
  • 11/02838

Zwangere vrouw raakt betrokken bij ongeval; 8 weken later geboren baby heeft hersenbeschadiging. In cassatie staat niet ter discussie dat proportionele aansprakelijkheid op zijn plaats is. De Hoge Raad oordeelt dat bij toepassing van proportionele aansprakelijkheid geen ruimte bestaat om – nadat de rechter de in een percentage uitgedrukte kans heeft vastgesteld dat de normschending de schade heeft veroorzaakt – daarop nog een billijkheidscorrectie toe te passen. Indien dit wel zo zou zijn, zou deze verhoging verder gaan dan door de regel van de proportionele aansprakelijkheid wordt gerechtvaardigd, en op gespannen voet staan met de in HR 24 december 2010, LJN: BO1799, NJ 2011, 251 (Fortis/[B]) bedoelde terughoudendheid. Vermindering van de vergoedingsplicht op grond van art. 6:101 lid 1 wegens aan de benadeelde toe te rekenen omstandigheden en eventueel een billijkheidscorrectie naar beneden is wel mogelijk. 2. De Hoge Raad oordeelt dat het hof terecht de omkeringsregel niet heeft toegepast.

Lees verder

Jurisprudentie

Rb: proportionele aansprakelijkheid ziekenhuis: verloren gegane kans op minder zenuwschade zonder delay geschat op 15%

  • Rechtbank Arnhem
  • BX4548
  • 200222

Medisch aansprakelijkheid. Zonder het verwijtbaar niet opvolgen van de instructies van de arts tot verwijderen haematoom zou benadeelde 4 uur eerder zijn geopereerd. De rechtbank leidt uit het deskundigenbericht af dat de deskundige het aannemelijk acht dat eerder ingrijpen tot minder restverschijnselen zou hebben geleid, zij het dat de deskundige niet kan aangeven in welke zin en mate. De rechtbank dat voldoende aannemelijk is dat benadeelde een kans heeft verloren op minder zenuwschade als gevolg van het tekortschieten (het delay) van het ziekenhuis. Causaal verband tussen het verlies van deze kans en het tekortschieten staat aldus vast. De rechtbank stelt de verloren gegane kans schattenderwijs vast op 15%.

Lees verder

Jurisprudentie

Rb: onzekerheid causaal verband over partijen verdelen

  • Rechtbank Rotterdam
  • BQ5652
  • 131173 / HA ZA 99-28

Mishandeling impliceert opzet. Dat rechtvaardigt ruime toerekening. Toerekening kan slechts bij csqn-verband (HR 9 april 2004, AO3170; r.o.v. 3.4.2). De strikte eis van het csqn-verband wordt genuanceerd met de omkeringsregel en de leer van proportionele aansprakelijkheid. De neuroloog oordeelde dat sprake is van een mogelijk verband. Het is niet zodanig aannemelijk dat toepassing van de omkeringsregel zonder meer in de rede ligt. De leer van de proportionele aansprakelijkheid houdt in dat, indien schade zowel kan zijn veroorzaakt door een toerekenbare tekortkoming van de werkgever als door een aan de werknemer zelf toe te rekenen omstandigheid, als door een combinatie daarvan, de rechter de werkgever tot vergoeding van de gehele schade van de werknemer mag veroordelen, met vermindering in evenredigheid met een gemotiveerde schatting van de aan de werknemer toe te rekenen omstandigheden (HR 31 maart 2006, Nefalit/Karamus AU6092) Deze regel moet met terughoudendheid worden toegepast (HR 24 december 2010, BO1799 Fortis/Bourgonje). Het is hier redelijker de onzekerheid over het csqn-verband over partijen te verdelen, dan de onzekerheid volledig voor risico van eiser te laten komen.

Lees verder